کوددهی گیلاس و آلبالو و نیازهای غذایی گیلاس و آلبالو
برنامه تغذیه ای و کودی گیلاس و آلبالو به طور کاملاً اجتناب ناپذیری در اقلیمهای مختلف، متفاوت بوده و بر طبق شرایط آب و هوایی محلی و شرایط خاک تعیین میشود. احتیاجات و نیازهای غذایی گیلاس و آلبالو برای بعضی از عناصر غذایی با جزئیات کامل مشخص شده است ولی برای بعضی دیگر به طور محدودتری بررسی شده و درک و دیدگاه ناقصی در این مورد وجود دارد. به طور کلی میتوان گفت که نحوه پاسخ و واکنش یک درخت به استفاده از عناصر مغذی و کودهای دامی بستگی مستقیم به میزان عناصر غذایی و سلامتی درخت در زمان کاربرد عناصر غذایی دارد.
شاید مهمترین ارزیابی های مربوط به نیاز کودی در جهان و تامین نیاز غذایی درخت از طریق آنالیز بافت های درخت به خصوص برگ آن می باشد. میزان عناصر غذایی موجود در برگ تقریبا نشان دهنده و شاخص مناسبی از وجود کمبود و یا زیاد بود عناصر غذایی و درنتیجه کاربرد عناصر غذایی در درخت خواهد بود. با تجزیه بافت، باغدار میتواند قبل از این که اثر این کمبودها بر عملکرد درخت موثر واقع شود، نسبت به جبران این کمبودها اقدام موثر را انجام دهد. تجزیه بافت برگ یکی از دقیقترین روشهای پی بردن به کمبود یک یا چند ماده غذایی است ولی استفاده از این روش تعیین کننده قطعی و کاملاً دقیق برای تعیین نیاز درختان به عناصر غذایی (به خصوص برای کلروز آهن ناشی از آهکی بودن خاک) نیست. زیرا که زمان نمونه برداری از برگ معمولاً۱۲۰ روز بعد از گلدهی کامل است، در این زمان علائم در برگها ظاهر شده است و جبران کمبودها به وسیله استفاده از کودهای شیمیایی متعدد تنها میتواند تا حدودی در بهبود درخت مفید باشد و اثر قطعی آنها شاید برای سال زراعی بعد آشکار شود. ولی به هر حال تجزیه برگ همراه با استفاده از نتایج تجزیه خاک و تجزیه گل میتواند در بررسی وضعیت تغذیه درختان بسیار مفید واقع شود.
تغذیه درختان گیلاس در سالهای اولیه رشد
عوامل مهم در مدیریت درختان گیلاس و آلبالو تغذیه صحیح درختان در سالهای اول رشد است. در این سالها آبیاری و تغذیه مناسب نقش مهمی را در رشد و نمو و باردهی درختان گیلاس ایفا میکند. در سالهای اول درختان گیلاس دارای ریشه های کم و کوچک هستند و احتیاج آنها به جذب مواد غذایی محدود بوده و نیاز آبی آنها نسبت به مراحل رشدی بعدی کمتر است. بنابراین باید در آبیاری کاملا دقت شود که نهال ها با تنش آبیاری مانند غرقابی و خشکی در طول سالهای اول عمر به هیچ عنوان مواجه نشوند. حذف علف های هرز از اطراف تنه درخت لازم و ضروری است.
استفاده از پوشش گیاهی برای حفظ رطوبت در خاک مناسب است. بهتر است از مصرف زیاد ازت در آخر تابستان خودداری شود زیرا مقاومت درختان گیلاس به سرما با افزایش مصرف ازت کاهش می یابد و اگر خاک از لحاظ مواد غذایی فقیر است بهتر است قبل از کاشت درختان گیلاس خاک تا حدودی با کودهای ازته کوددهی شود. در کاربرد این نوع کود باید دقت شود زیرا کاربرد زیاد آن میتواند اثرات منفی جبران ناپذیری بر وضعیت درختان داشته باشد. دو بار کوددهی (هفته دوم و هفته ششم بعد از کاشت) برای درختان جوان گیلاس مناسب است. کوددهی با انواع کودهای نیتروژن و یا استفاده از کودهای کامل برای دستیابی به درختان سالم و پربار مناسب است. درختان جوان یک ساله گیلاس نیاز به نیتروژن زیاد در اول فصل رشد و نیتروژن کمتر در آخر فصل تابستان دارند. به منظور جلوگیری از آسیب به ریشه درختان بهتر است که کودها در یک ردیف در فاصله ۱۵ تا ۲۰ سانتیمتر از تنه درخت مصرف شود. بسیاری از مواد غذایی که در خاک وجود دارند به سهولت در دسترس ریشه درختان قرار نمی گیرند به خصوص زمانی که واکنش خاک قلیایی (بالاتر از 7 )و یا اسیدی (پایینتر از 5 ) باشد. آزمایش های تجزیه نمونه برگی و تعیین مقدار عناصر غذایی به خصوص عناصر فسفر و پتاس در برگ لازم و ضروری است زیرا فقط زمانی باید از کودهای فسفره و پتاسه به صورت محلول پاشی روی درختان و یا مصرف از طریق خاک استفاده کرد که تغذیه برگی کمبود آن را در برگ درخت گیلاس نشان دهد. مصرف کود نیتروژنه همه ساله باید برای درختان گیلاس انجام گیرد. رشد سالیانه سرشاخه درختان گیلاس میتواند یک شاخص مهم برای مصرف کود نیتروژن محسوب شود متوسط رشد سالیانه شاخه در یک درخت جوان بین ۴۵ تا ۷۵ سانتیمتر برای هر درخت در نظر گرفته میشود در حالی که این رشد برای درختانی که شروع به باردهی میکنند ۱۵ تا ۳۰ سانتیمتر و در مورد درختان بالغ ۱۰ تا ۲۰ سانتیمتر است. مصرف بی رویه کودهای ازته باعث تحریک رشد رویشی و کمبود نیتروژن در خاک باعث رشد سالیانه کمتر سرشاخه میشود. لازم به یادآوری است که توصیه کودی برای درختان گیلاس بستگی به بافت خاک منطقه ای دارد که درختان در آن مکان کاشته شده اند. خاک های سبک و شنی نیاز بیشتری به کودهای آلی و شیمیایی دارند.
تغذیه درختان بارور گیلاس و آلبالو
میزان متوسط کودهای سه گانه برای باغ های بارور گیلاس ۸۰ کیلوگرم ازت به همراه ۷۰ کیلوگرم فسفر و 120 کیلوگرم پتاس در هکتار است. برای گیلاس مصرف کود حیوانی در اوایل پاییز مناسب است. در سالهای اخیر علیرغم حداکثر کوشش در مصرف استاندارد از کودهای شیمیایی علائم کمبودها و کاهش کمی و کیفی میوه همچنان در باغهای گیلاس مشاهده میشود که ضرر اقتصادی آن چشمگیر است. بنابراین پیشنهاد میشود کودهای ازته هر ساله درباغهای گیلاس مصرف شود. از کودهای فسفره و پتاسه فقط زمانی استفاده شود که تجزیه برگی و مقایسه اعداد به دست آمده با سطوح استاندارد و یا با درختان سالم کمبود آنها قاطعیت می یابد. تغذیه برگی که معمولاً افزون به تغذیه از طریق ریشه به صورت محلول پاشی روی برگها به خصوص زمانی که درختان گیلاس با کمبود عناصر غذایی روبرو هستند و درمان و معالجه آنها بایستی به سرعت انجام گیرد بسیار موثر است. اثر مثبت تغذیه برگی زمانی برای ارقام گیلاس قابل مشاهده است که همراه با نیاز غذایی رقم موردنظر باشد.
باید توجه داشت که کاربرد بیش از حد ازت اگرچه برای گیاهان شرایط مسمومیت ایجاد میکند ولی پایینتر از حد آستانه سمیت نیز باعث افزایش بیش از حد رشد رویشی درختان خواهد شد که این افزایش غیر معمول رشد نیز درخت را مستعد آسیبهای بیشتر سرمایی در فصول سرد مینماید.
مهمتر این که استفاده بیش از حد کودهای ازته تعادل رشد درخت را به نفع رشد رویشی مختل کرده باعث کاهش عملکرد میشود. همچنین کاربرد زیاد ازت رسیدگی میوه درختان گیلاس و آلبالو را به تاخیر میاندازد. زمانی که میزان ازت استفاده شده به بیش از حد معمول در درختان گیلاس و آلبالو افزایش یابد. علائم دیگری نظیر افزایش و یا کاهش سفتی بافت میوه مشاهده خواهد شد. البته تاثیر این نوع تغذیه ازته میتواند به طور غیرمستقیم بر سفتی میوه از طریق افزایش اندازه میوه یا تأخیر در رسیدن میوه ظاهر شود. برای دستیابی به اثرات مطلوب ازت در درختان گیلاس بایست عوامل متعددی را در نظر گرفت. نحوه مدیریت باغهای گیلاس و آلبالو میتواند دسترسی و افزایش جذب مقدار ازت از سوی درختان را تحت تاثیر قرار دهد. اگر در سطح باغ از گیاهان پوششی استفاده شود این گیاهان در جذب و استفاده از نیتروژن با درختان رقابت میکنند بنابراین ممکن است ازت بیشتری برای درختان گیلاس و آلبالو احتیاج شود به ویژه وقتی که گیاهان پوششی از خانواده بقولات نباشند. باید توجه داشت که در خاک های شنی و نواحی مرطوب به دلیل اینکه میزان شستشوی ازت به حداکثر مقدار خود میرسد باید سطح ازت مصرفی را افزایش داد. در خاک های سنگین با مواد آلی زیاد، باید مقدار مصرف ازت را به حداقل رساند. کوددهی با ازت به طور معمول در بهار قبل از شروع رشد صورت میگیرد. البته کاربرد در فصل بهار و پاییز نیز صورت میگیرد . در صورت تشخیص کمبود ازت در برگ درختان توصیه میشود مصرف کود ازته به خصوص از طریق خاک با اوره انجام گیرد زیرا درختان گیلاس نسبت به محلول پاشی با اوره عکس العمل مناسبی از خود نشان نمیدهند. در عین حال در صورت ضرورت محلول پاشی با کودهای کامل روی برگ درختان نیز مناسب است. در مورد مقدار و نوع مصرف کودهای ازته در سیستم آبیاری قطره ای باید دقت لازم را به عمل آورد زیرا در سیستم آبیاری قطره ای آب در سطح زمین پخش نمیشود تا کود شیمیایی اضافه به خاک را حل و به درون خاک ببرد لذا ضروری است تا مقداری از کود شیمیایی خصوصاً نیتروژن از طریق سیستم آبیاری قطره ای در اختیار درخت قرار داد. در مورد مصرف اوره به صورت محلول پاشی بایستی متذکر شد که درختان گیلاس و آلبالو به کودهای اوره حاوی بیورت بالا خیلی حساس هستند و ممکن است مصرف آنها برای این درختان اثر سمی داشته باشد. کوددهی درختان گیلاس با استفاده از تزریق ازت از طریق سیستم های آبیاری قطره ای بسیار موثر است. با استفاده از این روش نه تنها میزان مصرف کود ازت به نصف (در مقابل روش های معمول)کاهش می یابد بلکه کارایی استفاده از ازت به دلیل تزریق دقیق آن در قسمتهای مورد استفاده ریشه نیز به طور موثر افزایش می یابد. با استفاده از این روش به دلیل امکان تزریق آن به دفعات و میزان کمتر در کاهش تلفات کود ازته از طریق شستشو نیز موثر است. در این روش باید سیستم دارای برنامه ریزی دقیقی باشد و هماهنگی در میزان تزریق در قسمتهای مختلف باغ میسر باشد و از اثرات منفی آن جلوگیری شود. همچنین در این سیستم باید از منابع ازتی مناسب استفاده نمود زیرا استفاده ناصحیح از نوع کود باعث مشکلات نظیر گرفتگی لوله خواهد شد. نیترات کلسیم و نیترات آمونیوم و اوره همگی محلول در آب بوده و به طور غیر عمومی به عنوان منبع و در سیستم تزریق به خاک استفاده میشوند.
نیاز کوددهی سالیانه گیلاس و آلبالو معمولاً با کاربرد دو یا سه کوددهی ازته برطرف میشود و این کاربرد در زمان گلدهی شروع و ۴ تا ۸ هفته بعد از آن پایان مییابد.
مشخصاتتان را وارد کنید 
