باغ گیلاس و آلبالو را کجا احداث کنیم
بسیاری از عواملی که بر سلامت و طول عمر باغهای گیلاس و آلبالو موثر هستند، به اندازه ی انتخاب یک مکان مناسب برای باغ حائز اهمیت نمیباشند. عوامل مکانی نامناسب ممکن است موجب کاهش طول عمر مفید باغ شوند، محصول درختان را کاهش دهند و هزینه های نگهداری محصول را افزایش دهند. در عوض عوامل مناسب مکانی میتوانند به میزان زیادی محصول را افزایش یا خطر آسیب دیدگی از بیماریها را کاهش دهند. باغداران در رابطه با تصمیم گیری برای احداث باغ فقط یک بار فرصت دارند و اشتباه در این مرحله میتواند سوددهی باغ را تا حدود زیادی کاهش دهد. پیشینه ی محل مورد نظر و نوع خاک آن، قابلیت محل را برای تولید گیلاس و آلبالو مشخص میکند. شرایط اقلیمی و محیطی محل نیز به ویژه وضعیت آب و هوایی آن در طول مراحل گلدهی، رشد میوه و برداشت آن، قابلیت کشت محصول خاصی را در مکان مشخص تعیین میکند. این عوامل محیطی، با احتمال ابتلا به بیماریها، آسیب دیدگی از حشرات یا اثراتی که مربوط به باردهی درخت میشوند و هم چنین کیفیت و سلامت کل درخت رابطهای مستقیم دارند. شرایط رشد درخت بعد از برداشت محصول نیز بر سلامت درخت و طول عمر باردهی باغ اثرگذار است. لذا در انتخاب یک مکان مناسب برای باغ باید کلیهی عوامل اقلیمی، شرایط محیطی و عوامل مربوط به خاک محل در نظر گرفته شوند.
مراحل احداث باغ گیلاس و آلبالو
احداث باغ گیلاس و آلبالو شامل سه مرحله میباشد که عبارتند از مطالعه عوامل محیطی، مطالعه عوامل اقتصادی، تهیه زمین و کاشت نهال.
مطالعه عوامل محیطی مناسب درختان گیلاس و آلبالو
واکنش درختان میوه به عوامل محیطی، به دلیل چند ساله بودن و نحوه رشد و باروری آنها، تا حدودی با سایر گیاهان متفاوت است. از آنجایی که درختان میوه پس از بلوغ حجم زیادی پیدا میکنند و باید با فواصل نسبتا زیادی از یکدیگر کشت شوند، تغییر دادن عوامل تشکیل دهنده محیط رشد و مناسب کردن آنها برای گیاهان کاشته شده اغلب اگر غیر ممکن نباشد بسیار دشوار است. در نتیجه باید کوشش شود تا محیط کشت این گیاهان از ابتدا مناسب باشد. مهمترین عوامل محیطی که نحوه رشد و میزان محصول یک درخت را تعیین می کنند عبارتند از: حرارت، دوره استراحت، مراحل مختلف استراحت، نیاز سرمایی و عوامل موثر بر آن.
حرارت مناسب درختان گیلاس و آلبالو
گیلاس و آلبالو جزو میوه های مناطق معتدله هستند و لذا نیازمند یک فصل رشد گرم و یک دورهی خواب زمستانی میباشند. هم چنین این درختان برای باردهی و رسیدن میوه هایشان نیازمند
یک فصل رشد نسبتا کوتاه عاری از یخبندان و بارندگی هستند.( بارش باران در طول فصل برداشت باعث عارضه ی ترک خوردگی میوههای گیلاس میشود.)
نیاز سرمایی و گرمایی در درختان گیلاس و آلبالو
از عوامل محدود کننده کشت گیلاس، صدمات ناشی از نوسانات گسترده دمایی در اواخر زمستان و اوایل بهار میباشد. در مدیریت باغهای مدرن برای رسیدن به حداکثر سود اقتصادی توجه به شرایط آب و هوایی منطقه کشت، میزان نیاز سرمایی ارقام مختلف و درک مراحل مختلف رشد گیاه و روابط بین آنها ضروری به نظر میرسد. مقدار سرمای مورد نظر به طور گسترده ای بین گونه ها و همچنین در بین ارقام درون گونه ها متغیراست.
نور مناسب درختان گیلاس و آلبالو
گیلاس و آلبالو برای گل انگیزی به طول روز حساس نیستند و تنها اثر این عامل روی آنها، کمتر و یا بیشتر کردن دوره فتوسنتز است. بر خالف طول روز، شدت نور در رشد و باروری درختان موثر است. تغییر دادن شدت نور در سطح باغ کاری غیر عملی است و تنها راه نور رسانی کافی به داخل درخت، دادن شکل و تراکم مناسب به شاخ و برگ آن است. از اثرات بسیار مهم نور در درختان میوه، ایجاد رنگ خاص در میوه آنهاست.
موقعیت محل مناسب برای احداث باغ گیلاس و آلبالو
مجموعه عوامل عرض جغرافیایی، ارتفاع از سطح دریا و مقدار شیب زمین موقعیت محل را تشکیل میدهد. اثر این عوامل، در درجه اول روی مقدار حرارت محیط و در درجه دوم روی شدت نور است. بدین ترتیب که هرچه عرض جغرافیایی بیشتر باشد چون نور خورشید با زاویه کمتری به سطح زمین میتابد، میزان حرارت محیط و شدت نوری که در دسترس گیاهان قرار میگیرد کمتر میشود. زیاد شدن ارتفاع از سطح دریا نیز باعث کاهش حرارت محیط میگردد. در نقاطی که احتمال بروز سرمای دیررس بهاره زیاد است، باید سعی شود تا حد امکان باغهای گیلاس و آلبالو در زمین های شیب دار احداث گردد. دلیل این امر سنگین تر بودن هوای سرد نسبت به هوای گرم است که روی سطح شیبدار می لغزد و در نقاط گود جمع می گردد. ایجاد باغهای گیلاس و آلبالو در شیب های بسیار تند معایبی دارد، مثال سمپاشی، وجین مکانیکی، هرس و تنک کردن در شیب های تند دشوارتر میباشد اما تهویه خوبی که معمولا در اراضی تپه ای وجود دارد ممکن است جبران مشکلات فوق را بنماید. ایجاد باغهای میوه در زمین هایی که دارای شیب تند میباشد را میتوان با استفاده از روش تراس بندی عملی کرد.
خاک مناسب برای گیلاس و آلبالو
خاک مناسب گیلاس و آلبالو باید به صورت یک بستر لومی با خاصیت تامپونی خوب و حداقل یک متر عمق، دارای زهکشی مناسب اما با ظرفیت خوب نگهداری آب باشد. سیستم های ریشه ای گیلاس و آلبالو به زهکشی ضعیف یا خاک های مرطوب حساس اند. در خاک های مرطوب منافذ خاک کاملا با آب پر می شوند و در صورتی که کلیه ی منافذ هوا نیز با آب پر نشده باشند، فقط منافذ کمی وجود خواهند داشت که حاوی هوا خواهند بود.
آب در مقایسه با هوا، اکسیژن کمتری را در اختیار گیاه قرار میدهد و این اکسیژن نیز به کندی در خاک منتشر میشود زیرا این انتشار از طریق مجاری بین ذرات خاک صورت میگیرد. وقتی منافذ خاک پر آب میشوند، از مقدار اکسیژنی که برای تنفس ریشه حیاتی و لازم است، مقدار بسیار ناچیزی باقی میماند. غرقاب مکرر یا سطوح ایستابی بالا ممکن است موجب توسعه ی سیستم ریشه ای کم عمق در قسمت فوقانی لایه هایی از خاک که معموال غرقابند میشود. این گونه سیستم های ریشه ای به تنش های خشکی فصل های خشک سال حساس اند و لذا ممکن است موجب استقرار ضعیف درخت شوند.
بافت خاک از طریق اندازه ی ذرات خاک (شن، سیلت و رس) که اجزای سازنده ی خاک به شمار میروند تعیین میشود. نظم این اجزای اولیه نیز که ساختمان خاک محسوب میشوند، تعیین کننده ی اندازه ی منافذ خاک است. خاک های دارای ذرات بزرگ از قبیل خاک های شنی منافذ بزرگی دارند و لذا چنین خاک هایی قادر به نگهداری آب نیستند و با زهکشی که دارند آب را به سرعت به لایه های پایین پروفیل خاک منتقل میکنند. خاک های شنی فاقد ظرفیت نگهداری آب هستند و عدم دارا بودن ظرفیت تبادل کاتیونی این خاک ها به این معنا است که چنین خاک هایی به راحتی مواد غذایی خود را از طریق آبشویی از دست میدهند.
خاک هایی از نظر اندازه ی ذرات برای احداث باغهای گیلاس و آلبالو مناسب و ایده آل هستند که علاوه بر دارا بودن منافذ کوچک برای نگهداری آب، دارای منافذ بزرگ تری برای زهکشی خوب آب و انتشار اکسیژن به داخل خاک باشند. خاک هایی که بافت ریزی دارند، از مقدار زیادی رس تشکیل شده اند و تعداد زیادی منفذ کوچک دارند که موجب کندی زهکشی آب میشوند. این خاک ها به راحتی غرقاب میشوند و میتوانند برای حیات درختان گیلاس و آلبالو مشکل ساز باشند. بنابراین باغدار باید گونه های درختی دیگری از قبیل سیب، گالبی، آلو را در این خاکها کشت کند در غیر این صورت چاره ای جز انتخاب پایه و اصلاح خاک با وسایل فیزیکی وجود ندارد.
ظرفیت نگهداری آب خاک همان قدر بستگی به بافت خاک دارد که به ویژگیهای پروفیل خاک نیز بستگی دارد. تغییرات ناگهانی بافت خاک میتواند حرکت آب زیرزمینی را محدود کند. تغییر یک لایه ی شنی به یک لایه ی رسی یا لایه ی رسی به شنی باعث فرآیندی میشود که مانداب شدن نام دارد و رطوبت اضافی خاک حاصل از این فرآیند، در بالای خاک، باعث محدودیت رشد ریشه میشود. علاوه براین رشد ریشه در لایه های فشردهای از قبیل لایه ی فشرده شده در اثر عبور تراکتور، لایه های سخت تحت الارض و لایه های رسی محدود میشود. در این خاکها ریشه ها نمیتواند ذرات خاک را کنار بزند و منافذ بزرگ خاک نیز وجود ندارند تا بتواند در آنها رشد کند. پس به دلیل این که ریشه نمیتواند به درون این الیه نفوذ کند در بالای آن جمع میشود. این گونه سیستم های ریشه ای کم عمق در مقابل تنش های خشکی طول فصل حساسیت بیشتری دارند زیرا حجم ریشهی کمی برای کسب آب دارند.
آب مناسب گیلاس و البالو
بر اساس یک قاعده کلی، هر گاه منطقه ای دارای بیش از 700 میلیمتر باران سالیانه با پراکندگی یکنواخت باشد برای پرورش درختان میوه به صورت دیم مناسب است. در نقاطی که باران سالیانه 500 تا 700 میلیمتر باشد معمولا 1 تا 3 نوبت آبیاری تابستانه لازم است و مناطقی که کمتر از 500 میلیمتر بارندگی داشته باشند نیاز به آبیاری مرتب در سراسر فصل رشد دارند. اکثر قریب به اتفاق نقاط ایران به استثنا کرانه های دریای خزر، در گروه سوم قرار دارند و در آنها تنها گیاهان بسیار مقاوم در برابر کم آبی را میتوان به صورت دیم پرورش داد و بقیه میوه ها نیاز به آبیاری مرتب دارند.
به دلیل کمبود آب، اغلب تهیه آن احتیاج به سرمایه نسبتا زیادی دارد که باید قبل از شروع احداث باغ در نظر گرفته شود و تامین شود. علاوه بر مقدار و قیمت آب، کیفیت آن نیز اهمیت زیادی دارد، زیرا آبیاری مداوم یک خاک خوب با آب سنگین و یا شور به تدریج زمین را شور و نامناسب میسازد. درختان گیلاس و آلبالو بعد از برداشت میوه و در طی مدتی که در حال ذخیره ی مواد غذایی برای فصل رشد بعدی هستند، نیاز به شرایط رشد مناسب دارند. شرایط نامساعد اقلیمی که فقط باعث ضعف رشد در این مدت میشوند، منجر به کاهش ذخیره ی غذایی درخت میشوند و در نتیجه تحمل سرمایی درخت را در طول زمستان کاهش میدهند. خشکی بزرگترین دلیل ضعف رشد در این مدت است و لذا مناطقی که با چنین مشکلی مواجه هستند، برای رشد کافی نیازمند آبیاری مکمل هستند( آبیاری که به منظور جبران کاهش ذخایر رطوبتی خاک حاصله از نزولات جوی صورت میگیرد).
مشخصاتتان را وارد کنید 
